{"id":6166,"date":"2026-08-11T12:50:37","date_gmt":"2026-08-11T12:50:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/?page_id=6166"},"modified":"2026-08-11T13:36:13","modified_gmt":"2026-08-11T13:36:13","slug":"kadinlarda-hormon-tedavileri","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/tedaviler\/hormon-tedavileri\/kadinlarda-hormon-tedavileri\/","title":{"rendered":"Kad\u0131nlarda Hormon Tedavileri"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

\n Kad\u0131nlarda hormon replasman tedavisinin t\u0131p tarihinde ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcre\u00e7, modern t\u0131bb\u0131n en tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131ndan biridir. \u00d6zellikle 2002 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan Women’s Health Initiative (WHI)<\/strong> \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hormon tedavisine yakla\u015f\u0131m dramatik bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmi\u015f, hem hekimlerde hem de kad\u0131nlarda hormon tedavisine kar\u015f\u0131 uzun y\u0131llar s\u00fcrecek ciddi bir endi\u015fe olu\u015fmu\u015ftur [1].\n<\/p>\n\n\n\n

\n WHI son derece \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma olmakla birlikte, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kamuoyuna ve hatta t\u0131p d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yans\u0131t\u0131lma bi\u00e7imi \u00f6nemli sorunlar do\u011furdu. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde kullan\u0131lan tedavi bug\u00fcn s\u0131kl\u0131kla tercih etti\u011fimiz fizyolojik 17\u03b2-estradiol ve mikronize progesteron kombinasyonu de\u011fildi. Kad\u0131nlara oral konjuge equine estrogen (CEE) ve sentetik bir progestin olan medroksiprogesteron asetat (MPA) verilmi\u015fti. Ayr\u0131ca \u00e7al\u0131\u015fmaya al\u0131nan kad\u0131nlar\u0131n ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 50-79 olup \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc menopoz ba\u015flang\u0131c\u0131ndan uzun y\u0131llar sonrayd\u0131. Bu nedenle \u00e7al\u0131\u015fma, menopoz d\u00f6nemine yeni giren sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kad\u0131nda modern hormon tedavisinin etkisini de\u011ferlendiren bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak tasarlanmam\u0131\u015ft\u0131 [1,2].\n<\/p>\n\n\n\n

\n WHI’nin kombine CEE + MPA kolunda yakla\u015f\u0131k 5.6 y\u0131ll\u0131k kullan\u0131m s\u0131ras\u0131nda invaziv meme kanseri i\u00e7in relatif riskte yakla\u015f\u0131k %24’l\u00fck bir art\u0131\u015f saptand\u0131. WHI’nin kombine CEE + MPA kolunda meme kanseri a\u00e7\u0131s\u0131ndan bildirilen sonu\u00e7lar, riskin nas\u0131l ifade edildi\u011finin \u00f6nemini de \u00e7ok iyi g\u00f6stermektedir. \u00c7al\u0131\u015fmada invaziv meme kanseri i\u00e7in relatif risk yakla\u015f\u0131k %24 oran\u0131nda daha y\u00fcksekbulunmu\u015ftur [1]. Ancak yaln\u0131zca bu relatif oran\u0131 s\u00f6ylemek, ger\u00e7ek risk art\u0131\u015f\u0131n\u0131 oldu\u011fundan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck alg\u0131latabilir. Mutlak rakamlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda y\u0131ll\u0131k meme kanseri insidans\u0131 hormon kullanan grupta yakla\u015f\u0131k 10.000 kad\u0131nda 38, plasebo grubunda ise 10.000 kad\u0131nda 30 olmu\u015ftur. Ba\u015fka bir ifadeyle, fark y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 10.000 kad\u0131n ba\u015f\u0131na 8 ek vaka, yani yakla\u015f\u0131k 1.000 kad\u0131n ba\u015f\u0131na 0.8 ek vaka d\u00fczeyindedir. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Dolay\u0131s\u0131yla \u201cmeme kanseri riskinde %24 art\u0131\u015f\u201d ifadesi matematiksel olarak do\u011fru olmakla birlikte, mutlak risk belirtilmeden tek ba\u015f\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda klinik etkinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc oldu\u011fundan daha dramatik g\u00f6sterebilir. \u00dcstelik bu sonu\u00e7, bug\u00fcn s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z transdermal 17\u03b2-estradiol ve mikronize progesteron ile de\u011fil, oral konjuge equine estrogen ve medroksiprogesteron asetat kombinasyonu ile elde edilmi\u015ftir. Bu nedenle WHI sonucunun y\u0131llarca \u201cHRT meme kanserine neden olur\u201d \u015feklinde t\u00fcm hormonlara, t\u00fcm uygulama yollar\u0131na ve t\u00fcm kad\u0131nlara genellenmesi bilimsel a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli bir a\u015f\u0131r\u0131 yorum olmu\u015ftur. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Daha sonraki WHI analizleri \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir tablo ortaya koydu. Rahmi al\u0131nm\u0131\u015f kad\u0131nlarda kullan\u0131lan \u00f6strojen tek ba\u015f\u0131na tedavisi, uzun d\u00f6nem takipte meme kanseri insidans\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6stermedi; aksine meme kanseri insidans\u0131 ve meme kanserine ba\u011fl\u0131 mortalitede anlaml\u0131 azalma g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k CEE + MPA kombinasyonunda meme kanseri insidans\u0131ndaki art\u0131\u015f uzun d\u00f6nem takipte devam etti [2,3]. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu ayr\u0131m son derece \u00f6nemlidir. \u201cHormon tedavisi meme kanseri yapar\u201d \u015feklinde tek bir c\u00fcmle bilimsel olarak do\u011fru de\u011fildir. Risk; kullan\u0131lan \u00f6strojenin t\u00fcr\u00fcne, progesteron\/ progestojen se\u00e7imine, uygulama yoluna, tedavi s\u00fcresine, ba\u015flama ya\u015f\u0131na ve kad\u0131n\u0131n ki\u015fisel risk profilin\u0259 g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. \u00d6rne\u011fin E3N kohortunda, \u00f6strojenin sentetik progestinlerle kombinasyonu daha y\u00fcksek meme kanseri riskiyle ili\u015fkiliyken, mikronize progesteron ile kullan\u0131lan \u00f6strojen kombinasyonunda ayn\u0131 risk art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zlenmemi\u015ftir. Bu da modern HRT form\u00fclasyonlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir bulgudur [4]. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu nedenle WHI sonras\u0131nda olu\u015fan korkunun kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkilerinin yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Hormon tedavisinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n dramatik bi\u00e7imde azalmas\u0131 sonucunda, tedaviden yarar g\u00f6rebilecek \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n\u0131n y\u0131llarca menopoz semptomlar\u0131, kemik kayb\u0131 ve di\u011fer \u00f6strojen eksikli\u011fi ile ili\u015fkili sorunlarla yeterli tedavi almadan ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn daha a\u00e7\u0131k \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmektedir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu yakla\u015f\u0131m de\u011fi\u015fikli\u011finin en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biri de FDA’n\u0131n yak\u0131n zamandaki karar\u0131d\u0131r. FDA, Kas\u0131m 2025’te menopozal hormon tedavileri \u00fczerindeki geni\u015f kapsaml\u0131 boxed warning’lerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131 ve \u015eubat 2026’da bir grup menopozal hormon tedavisi i\u00e7in yeni etiketleri onaylad\u0131.  Buna ra\u011fmen tedavi elbette risksiz de\u011fildir ve ki\u015fisel risk de\u011ferlendirmesi yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fildir. \n<\/p>\n\n\n\n

Hormon Tedavisi Menopozu Beklemek Zorunda De\u011fildir<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Kad\u0131nlarda hormonal de\u011fi\u015fiklikler son adet kanamas\u0131yla bir anda ba\u015flamaz. Perimenopoz, menopozdan y\u0131llar \u00f6nce ba\u015flayabilen ve \u00f6strojen ile progesteron \u00fcretiminin giderek daha d\u00fczensiz hale geldi\u011fi bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemidir. Bu d\u00f6nemde adet d\u00fczensizlikleri, s\u0131cak basmalar\u0131, uyku bozuklu\u011fu, anksiyete, duygu durum de\u011fi\u015fiklikleri, beyin sisi, libido de\u011fi\u015fiklikleri, vajinal kuruluk ve v\u00fccut kompozisyonunda de\u011fi\u015fiklikler ortaya \u00e7\u0131kabilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu nedenle hormon de\u011ferlendirmesi yapmak veya uygun hastalarda tedaviyi d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in mutlaka adetin tamamen kesilmesini beklemek gerekmez. \u00d6zellikle perimenopoz s\u0131ras\u0131nda hormon d\u00fczeyleri ciddi \u015fekilde dalgalanabildi\u011finden yaln\u0131zca tek bir laboratuvar sonucuna de\u011fil, \u015fikayetlerin seviyesine, menstruel d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn \u00f6zelliklerine, ya\u015fa, klinik bulgulara ve gerekti\u011finde tekrarlanan hormonal de\u011ferlendirmelere birlikte bakmak gerekir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Ama\u00e7 menopozu bir hastal\u0131k olarak g\u00f6rmek de\u011fildir. Ama hormonlar\u0131n azalmas\u0131na ba\u011fl\u0131 klinik sorunlar\u0131 da \u201cya\u015flanman\u0131n do\u011fal par\u00e7as\u0131\u201d diyerek g\u00f6rmezden gelmek do\u011fru de\u011fildir.\n<\/p>\n\n\n\n

Hormon Replasman Tedavisinin Faydalar\u0131<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Hormon tedavisinin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve tart\u0131\u015fmas\u0131z faydas\u0131 menopoz ve perimenopozla ili\u015fkili semptomlar\u0131n kontrol\u00fcd\u00fcr. \u00d6strojen tedavisi s\u0131cak basmalar\u0131 ve gece terlemeleri ba\u015fta olmak \u00fczere vazomotor semptomlar\u0131n tedavisinde mevcut en etkili tedavidir. Ayn\u0131 zamanda genito\u00fcriner menopoz sendromu, vajinal kuruluk, disparoni ve \u00f6strojen eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 bir\u00e7ok semptom \u00fczerinde belirgin fayda sa\u011flar [5]. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkisi de olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. Menopoz sonras\u0131 \u00f6strojen kayb\u0131 kemik rezorpsiyonunu h\u0131zland\u0131rarak kemik mineral yo\u011funlu\u011funda kayba ve zaman i\u00e7erisinde osteoporoz riskinde art\u0131\u015fa neden olur. Randomize WHI verilerinde hormon tedavisi kal\u00e7a ve vertebra k\u0131r\u0131klar\u0131 dahil olmak \u00fczere osteoporotik k\u0131r\u0131klar\u0131 anlaml\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6strojen + progestojen tedavisinde kal\u00e7a ve klinik vertebral k\u0131r\u0131klarda yakla\u015f\u0131k %34, toplam osteoporotik k\u0131r\u0131klarda yakla\u015f\u0131k %24 azalma bildirilmi\u015ftir [6]. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Kardiyovask\u00fcler sistem a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise zamanlama son derece \u00f6nemlidir. Menopoza ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda LDL ve di\u011fer lipoproteinlerde de\u011fi\u015fiklik, visseral ya\u011flanmada art\u0131\u015f, ins\u00fclin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bozulma ve kan bas\u0131nc\u0131nda y\u00fckselme e\u011filimi ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu de\u011fi\u015fikliklerin bir k\u0131sm\u0131 kronolojik ya\u015flanmadan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak menopoz ge\u00e7i\u015fiyle ili\u015fkilidir [7,8]. E\u011fer bu de\u011fi\u015fimler kal\u0131c\u0131 Hasara sebep vermeden \u00f6nce tedavi ba\u015flan\u0131rsa, hormon replasman tedavisinin kalp koruyucu etkisi daha net g\u00f6zlemlenir. ELITE randomize \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda estradiol, menopozdan sonraki ilk alt\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda karotis aterosklerozunun ilerlemesini anlaml\u0131 olarak yava\u015flat\u0131rken, menopozdan on y\u0131l veya daha uzun s\u00fcre sonra ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 etki g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir [9]. Dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131nlarda menopoz sonras\u0131 kardiyovask\u00fcler risk art\u0131\u015f\u0131nda \u00f6strojen kayb\u0131n\u0131n rol oynad\u0131\u011f\u0131na dair g\u00fc\u00e7l\u00fc biyolojik ve epidemiyolojik gerek\u00e7eler bulunmaktad\u0131r. Uygun adaylarda erken d\u00f6nemde hormon tedavisinin uygulanmas\u0131, potansiyel kardiyometabolik faydalardan yararlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.\n<\/p>\n\n\n\n

\n \u00d6strojenin beyinde sinaptik fonksiyon, serebral enerji metabolizmas\u0131, n\u00f6rovask\u00fcler fonksiyon ve n\u00f6roplastisite \u00fczerinde \u00f6nemli biyolojik etkileri bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle menopoz d\u00f6nemine yak\u0131n ba\u015flanan hormon tedavisinin, menopozdan uzun y\u0131llar sonra ba\u015flanan tedaviden farkl\u0131 n\u00f6rolojik etkiler g\u00f6sterebilece\u011fini ileri s\u00fcren \u201ckritik pencere\u201d veya \u201czamanlama hipotezi\u201d giderek daha fazla bilimsel destek kazanm\u0131\u015ft\u0131r [10,12].\n<\/p>\n\n\n\n

\n Nitekim uzun d\u00f6nem g\u00f6zlemsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda, hormon tedavisine menopozdan sonraki ilk y\u0131llarda ba\u015flayan kad\u0131nlarda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 riskinin daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bildirilmi\u015ftir. Cache County \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda hormon tedavisine menopozdan sonraki ilk 5 y\u0131l i\u00e7erisinde ba\u015flayan kad\u0131nlarda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 geli\u015fme riski yakla\u015f\u0131k %30 daha d\u00fc\u015f\u00fck bulunmu\u015ftur [12]. Daha b\u00fcy\u00fck retrospektif veri analizlerinde de menopozal hormon tedavisi, \u00f6zellikle daha uzun s\u00fcreli kullan\u0131m ve 17\u03b2-estradiol ve\/veya progesteron i\u00e7eren tedavilerle birlikte, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6r\u00fclme oranlar\u0131yla ili\u015fkilendirilmi\u015ftir [13].\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bununla birlikte hormon tedavisinin ne zaman ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 son derece \u00f6nemli g\u00f6r\u00fcnmektedir. Hormon tedavisinin ilk kez 65 ya\u015f ve sonras\u0131nda ba\u015flanmas\u0131 ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 vermemi\u015f ve WHIMS gibi eski \u00e7al\u0131\u015fmalarda bu ya\u015f grubunda demans riskinde art\u0131\u015f dahi bildirilmi\u015ftir [14]. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k daha yak\u0131n zamanda yap\u0131lan n\u00f6rog\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, hormon tedavisine menopozdan 5 y\u0131ldan daha uzun s\u00fcre sonra ba\u015flayan kad\u0131nlarda, erken ba\u015flayanlara k\u0131yasla daha y\u00fcksek tau birikimiyle ili\u015fkili bulgular saptanm\u0131\u015ft\u0131r [15]. Bu bulgular, hormon tedavisinin beyin \u00fczerindeki etkisinin yaln\u0131zca hormon kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmamas\u0131na de\u011fil, hangi hormonun, hangi kad\u0131na ve \u00f6zellikle ya\u015fam\u0131n hangi d\u00f6neminde verildi\u011fine ba\u011fl\u0131 olabilece\u011fini desteklemektedir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bununla birlikte mevcut randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar hen\u00fcz erken d\u00f6nemde ba\u015flanan hormon tedavisinin Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak \u00f6nledi\u011fini g\u00f6stermemi\u015ftir [10,11]. Dolay\u0131s\u0131yla hormon replasman tedavisi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yaln\u0131zca demans\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla ba\u015flanmas\u0131 gereken bir tedavi olarak de\u011ferlendirilmemelidir. Ancak erken menopoz d\u00f6neminde uygun \u015fekilde kullan\u0131lan hormon tedavisinin uzun d\u00f6nem beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan potansiyel faydalar sa\u011flayabilece\u011fine ve Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131 riskinin azalmas\u0131yla ili\u015fkili olabilece\u011fine dair anlaml\u0131 ve giderek artan bilimsel veri bulunmaktad\u0131r [12,13,15].\n<\/p>\n\n\n\n

Tedavi \u00d6ncesinde Nas\u0131l Bir De\u011ferlendirme Yap\u0131lmal\u0131d\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Hormon tedavisinde ama\u00e7 yaln\u0131zca \u201c\u00f6strojen d\u00fc\u015f\u00fck, yerine koyal\u0131m\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 de\u011fildir. Tedavi \u00f6ncesinde kad\u0131n\u0131n hormonal, metabolik, kardiyovask\u00fcler ve onkolojik risk profilini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca iyi anlamak tedavinin daha g\u00fcvenli ve ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f \u015fekilde planlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Ben kapsaml\u0131 bir ba\u015flang\u0131\u00e7 de\u011ferlendirmesinde \u00f6zellikle \u015fu alanlar\u0131n birlikte de\u011ferlendirilmesini anlaml\u0131 buluyorum: meme g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi i\u00e7in ya\u015f ve ki\u015fisel riske uygun mamografi ve\/veya meme ultrasonografisi; g\u00fcncel servikal tarama\/Pap smear; estradiol, progesteron, total ve gerekti\u011finde serbest testosteron, DHEA-S ve SHBG; TSH, serbest T4, gerekti\u011finde serbest T3, anti-TPO ve anti-Tg; a\u00e7l\u0131k glukozu, a\u00e7l\u0131k ins\u00fclini, HOMA-IR ve HbA1c; total kolesterol, LDL-C, HDL-C, trigliseridlerin yan\u0131 s\u0131ra ApoB ve Lp(a)’y\u0131 i\u00e7eren geni\u015fletilmi\u015f lipid de\u011ferlendirmesi. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc her kad\u0131n i\u00e7in zorunlu bir \u201cHRT paneli\u201d de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin g\u00fcncel rehberler HRT ba\u015flamadan \u00f6nce her kad\u0131nda geni\u015f bir hormon veya tiroid panelini \u015fart ko\u015fmaz. Ancak ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f hormon ve metabolik t\u0131p yakla\u015f\u0131m\u0131nda bu ba\u015flang\u0131\u00e7 verileri, daha sonra tedavinin etkilerini de\u011ferlendirebilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a de\u011ferli olabilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Dried Urine Hormon ve Metabolit Analizi\n<\/p>\n\n\n\n

\n Serum hormonlar\u0131 bize dola\u015f\u0131mda ne kadar hormon bulundu\u011funu g\u00f6sterir. Ancak bu, hormon biyolojisinin yaln\u0131zca bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Steroid hormonlar sentezlendikten sonra karaci\u011fer ve di\u011fer dokularda farkl\u0131 metabolik yollara girer ve ortaya \u00e7ok say\u0131da aktif veya inaktif metabolit \u00e7\u0131kar. Bu nedenle tedavi \u00f6ncesinde 24 saatlik veya \u00e7oklu zaman noktal\u0131 dried urine hormon ve metabolit profilininal\u0131nmas\u0131, klasik serum analizine g\u00f6re tamamen farkl\u0131 bir pencere a\u00e7abilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu t\u00fcr kapsaml\u0131 profiller yaln\u0131zca estradiol d\u00fczeyini de\u011fil; estrone (E1), estradiol (E2), estriol (E3), toplam \u00f6strojen y\u00fck\u00fc, 2-hydroxyestrone, 4-hydroxyestrone, 16\u03b1-hydroxyestrone ve methoxy-estrogen metabolitleri gibi \u00f6strojen metabolizmas\u0131n\u0131n farkl\u0131 basamaklar\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir. Bu benim i\u00e7in \u00f6nemli bir ayr\u0131md\u0131r: ayn\u0131 serum estradiol de\u011ferine sahip iki kad\u0131n, \u00f6strojeni biyokimyasal olarak tamamen farkl\u0131 yollardan metabolize ediyor olabilir. Bir kad\u0131nda 2-hidroksilasyon daha bask\u0131nken di\u011ferinde 4-hidroksilasyon veya 16-hidroksilasyon daha belirgin olabilir. Ayr\u0131ca hydroxy-estrogenlerin methoxy-estrogenlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hakk\u0131nda bilgi edinilmesi, COMT \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fen katekol \u00f6strojen metilasyonu hakk\u0131nda da fikir verebilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bir ba\u015fka \u00f6nemli avantaj\u0131 ise kortizol\u00fcn yaln\u0131zca tek bir sabah \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc de\u011fil, g\u00fcn i\u00e7erisindeki ritmini de\u011ferlendirebilmesidir. \u00d6rnek raporda<\/a> uyanma, sabah, \u00f6\u011fleden sonra, ak\u015fam ve yatma zaman\u0131 kortizol de\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra toplam kortizol metabolitleri ve kortizol\/metabolit oran\u0131 birlikte g\u00f6sterilmektedir. Bu \u00f6zellikle uyku bozuklu\u011fu, yo\u011fun stres, yorgunluk veya belirgin sirkadiyen ritim bozuklu\u011fu ya\u015fayan kad\u0131nlarda klinik tabloyu daha geni\u015f bir perspektiften de\u011ferlendirmemize yard\u0131mc\u0131 olabilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu nedenle dried urine profilini benim yakla\u015f\u0131m\u0131mda yaln\u0131zca \u201cbir ba\u015fka hormon testi\u201d olarak de\u011fil, hormonlar\u0131n \u00fcretimi, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve eliminasyonu hakk\u0131nda ba\u015flang\u0131\u00e7 metabolik haritas\u0131 olu\u015fturabilen tamamlay\u0131c\u0131 bir test olarak g\u00f6rmek daha do\u011fru olur.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Menopoz ve Metabolik Performans\n<\/p>\n\n\n\n

\n Menopoz yaln\u0131zca \u00fcreme hormonlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 de\u011fildir. Menopoz ge\u00e7i\u015fi s\u0131ras\u0131nda v\u00fccut kompozisyonu ve metabolik fizyolojide de belirgin de\u011fi\u015fiklikler meydana gelebilir. Ya\u011f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 daha visseral bir paterne kayabilir, ya\u011fs\u0131z v\u00fccut k\u00fctlesinin korunmas\u0131 zorla\u015fabilir, ins\u00fclin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalabilir ve lipid profili daha aterojenik hale gelebilir. Bu nedenle ayn\u0131 v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan bir kad\u0131nda bile menopoz \u00f6ncesi ve sonras\u0131 metabolik durum ayn\u0131 olmayabilir [7,8]. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu d\u00f6nemde klasik glukoz, ins\u00fclin ve lipid \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine ek olarak daha geni\u015f bir Metabolic Performance Profile (MPP) baz\u0131 hastalarda faydal\u0131 bir tamamlay\u0131c\u0131 de\u011ferlendirme sunabilir. Ekteki kad\u0131n MPP<\/a> \u00f6rne\u011fi metabolizmay\u0131 tek bir parametre \u00fczerinden de\u011fil; ba\u011f\u0131rsak ili\u015fkili metabolitler, esansiyel ve non-esansiyel aminoasitler, inflamasyon ve oksidatif stres, B-vitamin\/metilasyon kofakt\u00f6rleri, h\u00fccresel enerji \u00fcretimi ve kas metabolizmas\u0131 gibi farkl\u0131 alanlar \u00fczerinden de\u011ferlendirmektedir. \n<\/p>\n\n\n\n

\n Bu t\u00fcr bir de\u011ferlendirme HRT i\u00e7in zorunlu de\u011fildir ve do\u011frudan menopoz tan\u0131s\u0131 koymaz. Ancak menopoz ge\u00e7i\u015finin ayn\u0131 zamanda metabolik esneklik, kas dokusu, mitokondriyal enerji \u00fcretimi, glukoz metabolizmas\u0131 ve kardiyometabolik riskin yeniden \u015fekillendi\u011fi bir d\u00f6nem oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00f6zellikle daha kapsaml\u0131 longevity ve metabolik sa\u011fl\u0131k yakla\u015f\u0131m\u0131 isteyen kad\u0131nlarda olduk\u00e7a de\u011ferli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 profili olu\u015fturabilir.\n<\/p>\n\n\n\n

Tedavi Nas\u0131l Ba\u015flanmal\u0131d\u0131r?<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

\n Hormon replasman\u0131nda \u00f6nemli prensiplerden biri d\u00fc\u015f\u00fck dozla ba\u015flamak ve kademeli ilerlemektir. Ama\u00e7 hastay\u0131 belirli bir laboratuvar rakam\u0131na ula\u015ft\u0131rmak de\u011fil, m\u00fcmk\u00fcn olan en d\u00fc\u015f\u00fck etkili dozla fizyolojik hormon deste\u011fi sa\u011flamakt\u0131r.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Tedavi ba\u015flad\u0131ktan sonra s\u0131cak basmalar\u0131, uyku, duygu durumu, bili\u015fsel \u015fikayetler, enerji d\u00fczeyi, libido, vajinal ve \u00fcriner semptomlar gibi klinik yan\u0131tlar takip edilir. Uygun bir s\u00fcre sonra hormon d\u00fczeyleri ve gerekli metabolik parametreler yeniden de\u011ferlendirilir; al\u0131nan klinik yan\u0131t ve laboratuvar bulgular\u0131na g\u00f6re doz veya uygulama y\u00f6ntemi yeniden d\u00fczenlenebilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Bir laboratuvar de\u011ferini \u201coptimal\u201d bir rakama zorlamak tedavinin amac\u0131 de\u011fildir. Hastan\u0131n kendisini nas\u0131l hissetti\u011fi, semptomlar\u0131n\u0131n ne \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fczeldi\u011fi ve tedaviyi g\u00fcvenli bi\u00e7imde tolere edip etmedi\u011fi \u00e7o\u011fu zaman tek bir hormon sonucundan daha de\u011ferlidir. Laboratuvar testleri tedaviyi y\u00f6nlendiren ara\u00e7lard\u0131r; tedavinin kendisi de\u011fildir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n ***\n<\/p>\n\n\n\n

\n Burada yer alan t\u00fcm bilgiler yaln\u0131zca genel bilgilendirme ve e\u011fitim amac\u0131yla sunulmaktad\u0131r. Bu i\u00e7erikler herhangi bir hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131 koymak, ki\u015fiye \u00f6zel t\u0131bbi de\u011ferlendirme yapmak veya herhangi bir tedaviyi ba\u015flatmak, de\u011fi\u015ftirmek ya da sonland\u0131rmak amac\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r.\n<\/p>\n\n\n\n

\n Sunulan bilgiler, hekim muayenesinin, ki\u015fisel t\u0131bbi de\u011ferlendirmenin veya profesyonel sa\u011fl\u0131k hizmetinin yerine ge\u00e7mez. Sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 ve tedavi gereksinimleri ki\u015fiden ki\u015fiye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilece\u011finden, herhangi bir ila\u00e7, takviye, tedavi veya t\u0131bbi uygulamaya ba\u015flamadan ya da mevcut tedavinizde de\u011fi\u015fiklik yapmadan \u00f6nce kendi hekiminize veya ilgili sa\u011fl\u0131k profesyoneline dan\u0131\u015fman\u0131z \u00f6nerilir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n T\u0131bbi bilgiler ve bilimsel veriler zaman i\u00e7erisinde de\u011fi\u015febilece\u011finden, burada sunulan bilgilerin her birey veya her klinik durum i\u00e7in ge\u00e7erli oldu\u011fu kabul edilmemelidir.\n<\/p>\n\n\n\n

\n I wish you healthy days,\n<\/p>\n\n\n\n

Dr. Ahmet \u00d6zyi\u011fit<\/strong>, MD, MSc, PgDip, FAAMM, ABAARM
Longevity Physician<\/p>\n\n\n\n

\n Elite Research and Surgical Hospital\n<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

References<\/strong>\n<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Writing Group for the Women’s Health Initiative Investigators. Risks and Benefits of Estrogen Plus Progestin in Healthy Postmenopausal Women: Principal Results From the Women’s Health Initiative Randomized Controlled Trial.<\/em> JAMA. 2002;288:321-333. DOI: 10.1001\/jama.288.3.321<\/a>
    <\/li>\n\n\n\n
  2. Manson JE, et al. Menopausal hormone therapy and health outcomes during the intervention and extended poststopping phases of the Women’s Health Initiative randomized trials.<\/em> JAMA. 2013;310:1353-1368. DOI:10.1001\/jama.2013.278040
    <\/li>\n\n\n\n
  3. Chlebowski RT, et al. Association of Menopausal Hormone Therapy With Breast Cancer Incidence and Mortality During Long-term Follow-up of the Women’s Health Initiative Randomized Clinical Trials.<\/em> JAMA. 2020. DOI:10.1001\/jama.2020.9482
    <\/li>\n\n\n\n
  4. Fournier A, et al. Breast cancer risk in relation to different types of hormone replacement therapy in the E3N-EPIC cohort.<\/em> Int J Cancer. 2005;114:448-454. DOI: 10.1002\/ijc.20710
    <\/li>\n\n\n\n
  5. The North American Menopause Society Advisory Panel. The 2022 Hormone Therapy Position Statement of The North American Menopause Society.<\/em> Menopause. 2022;29:767-794. DOI: 10.1097\/GME.0000000000002028<\/a>
    <\/li>\n\n\n\n
  6. Cauley JA, et al. Effects of Estrogen Plus Progestin on Risk of Fracture and Bone Mineral Density: The Women’s Health Initiative Randomized Trial.<\/em> JAMA. 2003;290:1729-1738. DOI: 10.1001\/jama.290.13.1729
    <\/li>\n\n\n\n
  7. Uddenberg ER, et al. Menopause transition and cardiovascular disease risk.<\/em> Maturitas. 2024. DOI:10.1016\/j.maturitas.2024.107974
    <\/li>\n\n\n\n
  8. Carr MC. The emergence of the metabolic syndrome with menopause.<\/em> J Clin Endocrinol Metab. 2003;88:2404-2411. DOI: 10.1210\/jc.2003-030242<\/a>
    <\/li>\n\n\n\n
  9. Hodis HN, et al. Vascular Effects of Early versus Late Postmenopausal Treatment with Estradiol.<\/em> N Engl J Med. 2016;374:1221-1231. DOI: 10.1056\/NEJMoa1505241
    <\/li>\n\n\n\n
  10. Henderson VW, et al. Cognitive effects of estradiol after menopause: A randomized trial of the timing hypothesis.<\/em>Neurology. 2016;87:699-708. DOI: 10.1212\/WNL.0000000000002980
    <\/li>\n\n\n\n
  11. Gleason CE, et al. Long-term cognitive effects of menopausal hormone therapy: Findings from the KEEPS Continuation Study.<\/em> PLoS Med. 2024;21:e1004435. DOI: 10.1371\/journal.pmed.1004435<\/a>
    <\/li>\n\n\n\n
  12. Shao H, et al. Hormone therapy and Alzheimer disease dementia: new findings from the Cache County Study.Neurology. 2012;79:1846-1852. DOI:<\/strong> 10.1212\/WNL.0b013e318271f823
    <\/li>\n\n\n\n
  13. Kim YJ, et al. Association between menopausal hormone therapy and risk of neurodegenerative diseases: implications for precision hormone therapy. Alzheimer’s Dement (N Y). 2021;7:e12174. DOI:<\/strong> 10.1002\/trc2.12174<\/a>
    <\/li>\n\n\n\n
  14. Shumaker SA, et al. Conjugated equine estrogens and incidence of probable dementia and mild cognitive impairment in postmenopausal women: Women’s Health Initiative Memory Study. JAMA. 2004;291:2947-2958. DOI:<\/strong>10.1001\/jama.291.24.2947
    <\/li>\n\n\n\n
  15. Coughlan GT, et al. Association of Age at Menopause and Hormone Therapy Use With Tau and \u03b2-Amyloid Positron Emission Tomography. JAMA Neurol. 2023;80:462-473. DOI:<\/strong> 10.1001\/jamaneurol.2023.0455
    <\/li>\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Kad\u0131nlarda hormon replasman tedavisinin t\u0131p tarihinde ge\u00e7irdi\u011fi s\u00fcre\u00e7, modern t\u0131bb\u0131n en tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131ndan biridir. \u00d6zellikle 2002 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan Women’s Health Initiative (WHI) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hormon tedavisine yakla\u015f\u0131m dramatik bi\u00e7imde de\u011fi\u015fmi\u015f, hem hekimlerde hem de kad\u0131nlarda hormon tedavisine kar\u015f\u0131 uzun y\u0131llar s\u00fcrecek ciddi bir endi\u015fe olu\u015fmu\u015ftur [1]. WHI son derece \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma olmakla birlikte, sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kamuoyuna ve […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":6107,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-6166","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6166","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6166"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6166\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6176,"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6166\/revisions\/6176"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ahmetozyigit.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6166"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}